تبلیغات
آكادمی آزاد یوگای ایران - شهود و شهودگرائی translate-customization" content="f1a42c14f08f57b3-f270732eb98d1bb0-geb4c69baadfbc784-21""/>

آكادمی آزاد یوگای ایران

آكادمی آزاد یوگای ایران

 

 شهود گرایی كه به طبیعت ناگرایی اخلاقی نیز معروف است نظریه اخلاقی است كه در بخش فرا اخلاق به توجیه و معنای مفاهیم و گزاره های اخلاقی می­پردازد. مطابق این دیدگاه اصول اساسی و احكام ارزشی ما شهودی و بدیهی­ اند؛ شهود یعنی فهمیدن و درك كردن چیزی بدون استفاده از تصور با تصدیق دیگر مثلا وقتی می گوئیم كل از جزء‌ خود بزرگتر است این گزاره را بدون نیاز به استدلال و به طور بدیهی درك می كنیم. از این رو آن چه كه شهودی است نیازی نیست تا با استدلالی منطقی یا روانشناختی توجیه شوند و در واقع آن ها خود توجیهند.  باتلر،‌سیجویك،‌مور و راس و برخی دیگر از متفكرین غربی این نظریه را برگزیده­اند. از نظر شهود گرایان تعدادی از اوصاف از ویژگی یگانه و غیر قابل تعریفی برخوردار اند. به بیان دیگر این اوصاف بسیط و تعریف نشدنی اند كه نمی­توان آن ها را تحلیل كرد همانطور كه وصف زردی این گونه است. دست كم باید یكی از این مفاهیم اخلاقی دارای چنین اوصافی باشند تا بتوان آن را پایه و مبنای شناخت سایر مفاهیم اخلاقی قرار داد. به عبارت دیگر از نظر شهود گرایان مفاهیم اخلاقی به دو دسته مفاهیم اصلی و پایه و مفاهیم فرعی تقسیم می­شوند؛ مفاهیم اصلی شهودی، بسیط و تعریف ناشدنی­اند و نیازی به استدلال و توجیه ندارند و مفاهیم فرعی كه غیر شهودی­اند نیز با ارجاع به مفاهیم اصلی تعریف می شوند.  سیجویك وصف «باید» را، مور وصف «خوب» را  و راس هر دو وصف را شهودی می­داند. از نظر آنان این اوصاف بیش از زردی نامفهوم یا ناشناخته نیستند؛ البته زردی كه نوعی رنگ است وصفی طبیعت گرایانه است كه می­توان آن را مشاهده كرد در حالی كه خوبی را نمی­توان بدین گونه دید و وصفی طبیعت ناگرایانه است كه وجود آن را نمی­توان با حواس درك كرد بلكه آن را به نحو شهودی درك می­كنیم. بر اساس این دیدگاه احكام اخلاقی درست یا نادرستند اما نمی­توان آن ها را با مشاهده تجربی یا استدلال های مابعدالطبیعی توجیه كرد و تنها با شهود شناخته می­شوند. دلیل مسئله نیز این است كه اوصاف مزبور بسیط و غیرطبیعی اند. وقتی می گوئیم   خوب است این گزاره می تواند صادق باشد اما نمی توان آن را با تجربه و مشاهده اثبات كرد بلكه وصف خوبی اخلاقی را در آن شخص شهود می كنیم.

 

جورج ادوارد مور که از شهود گرایان بنام است بر این باور است که ما قبل از آنکه بدانیم چه چیزهایی و چه نوع رفتاری خوب یا بد است باید بدانیم « خوب» چیست؟ یعنی علم به تعریف و معنا و مفهوم خوب مقدم بر « چه چیزی خوب است» می باشد. دو ویژگی ای را که وی برای وصف خوبی ذکر می کند، یکی بسیط و تعریف ناپذیر بودن آن است و دیگری مفهومی غیر طبیعی بودن آن. دلیل مور بر غیر قابل تعریف بودن مفهوم « خوب » این است که اگر کسی بگوید « خوب» یعنی « لذت بخش» در این صورت باید قضیه « هرجه لذت بخش است خوب است» یک قضیه تحلیلی  و قضیه « هر چه لذت بخش است خوب نیست» یک قضیه خودمتنافض باشد در حالی که این چنین نیست. مور می گوید هر مفهوم دیگری را هم که بجای لذت بخش برای تعریف خوبی به کار برید همین گونه است و می توان از خوب بودن آن سئوال کرد. به همین دلیل  پرسش از این که آیا لذت بخش بودن خوب است؟ پرسشی منطقی و معقول است در حالی که سئوال از این که « آیا خوب خوب است » سئوال لغوی است. وی سایر مفاهیم وظیفه، الزام و باید را هم بر اساس مفهوم خوب تعریف می کند و مثلا درباره وظیفه می گوید « ویفه را می توان به عملی تعریف کرد که بیش از هر بدیل ممکن دیگری باعث ایجاد خوبی در جهان شود. وی در خصوص احکام و گزاره های اخلاقی نیز همین دیدگاه را دارد و معتقد است که خوبی و بدی امور را می توان شهود کرد. این که چه کاری خوب است نیازی به استدلال ندارد بلکه باید نسبت به آن حضور تام بیابیم و حتی الامکان آن را در ذهن خود از امور دیگر جدا کنیم و صفات متعدد آن را باز شناسیم. آنگاه به سهولت درک خواهیم کرد که آن کار خوب است یا نه

 

بر این نظریه نیز اشكالات زیادی وارد شده است كه یكی از آن ها این است كه راه حلی برای حل اختلافات اخلاقی ارائه نمی دهد؛ اگر شهود ها با هم تعارض داشتند كدام شهود صادق است و برای انتخاب از میان شهود ها به كدام مرجع باید رجوع كرد همچنین بسیاری از فیلسوفان اخلاق نمی پذیرند كه اوصاف اخلاقی تعریف ناشدنی باشند و معتقدند كه نمی توان از این باور دفاع كرد كه چنین مفاهیم و حقایق بدیهی ای در اخلاق وجود داشته باشد شهود گرایان نیز توضیح نداده اند كه چرا دست كم برخی از احكام اخلاقی شهودی و بدیهی هستند؛ هرچند گزاره های بدیهی نیاز به اثبات ندارند اما باید بدیهی و شهودی بودن آن ها را توضیح داد و مثلا وقتی میگوئیم هر پدری فرزندی دارد بدیهی بودن آن به این جهت است كه در تحلیل مفهوم پدر فرزند دار بودن نیز نهفته است و برای فهم آن نیازی به تصدیق دیگری نداریم در حالی كه شهود گرایان چنین توضیحی ارائه نداده­ اند.




AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان

09196260071,9821-66561003آكادمی آزاد یوگای ایران

آرمین آقاحسین فنی


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :